Testament i dziedziczenie

Jak napisać testament zgodnie z polskim prawem?

Maciej Koper

Choć napisanie testamentu sprawia wrażenie przedsięwzięcia niezbyt skomplikowanego, gdy chodzi o aspekty prawne i techniczne, teoria i praktyka zwykle nie idą ze sobą w parze. Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego wystarczy, że nie dotrzymamy form prawnych, a okaże się, że testament nie będzie ważny.

Na szczęście, wiedza na ich temat nie jest niedostępna, jeśli więc postaramy się o jej uzupełnienie, zyskamy pewność, że przygotowany przez nas testament nie straci ważności.

Co to jest testament?

Sam testament jest w świetle polskiego prawa postrzegany jako oświadczenie woli, które daje sporządzającej go osobie prawo do dysponowania swoim majątkiem w przypadku śmierci. Co przy tym ważne, nie dotyczy to tylko i wyłącznie formy pisemnej. Owszem, właśnie ta forma cieszy się największą popularnością i nie dzieje się tak wcale bez przyczyny, nie jest jednak jedyną. Co warte podkreślenia, może być to oświadczenie woli złożone przez tylko jedną osobę, gdy bowiem mamy do czynienia z testamentami zbiorowymi, musimy mieć na uwadze to, że polskie prawo ich nie uznaje. Razem z formą pisemną, przez kodeks cywilny dopuszczana jest także forma allograficzna, a także tak zwana forma notarialna. Co ciekawe, polskie prawo uwzględnia również tak zwane testamenty szczególne: ustny, wojskowy oraz podróżny, te jednak są na tyle specyficzne, że mamy z nimi do czynienia wyjątkowo rzadko.

Prawidłowo napisany testament

Jak sporządzić ważny testament?

Gdybyśmy mieli wskazać najpopularniejszą formę rozporządzania naszym majątkiem w przypadku śmierci, z pewnością byłby to tak zwany testament pisemny. Tu spadkodawca własnoręcznie spisuje swoje oświadczenie woli, a następnie je podpisuje. Co ważne, określenie „własnoręcznie” nie wyklucza wcale użycia w tym celu maszyny do pisania lub komputera. Własnoręczny powinien być więc przede wszystkim podpis, a choć można opatrzyć go również datą, ta nie jest już wcale obowiązkowa. Tu jednak warto poczynić pewne uściślenie, jeśli bowiem nie stawiamy daty, nie może być żadnych wątpliwości, co do naszej zdolności do sporządzenia testamentu oraz co do samej treści takiego dokumentu.

Nieco inaczej przedstawiają się wymogi prawne jedynie wówczas, gdy mamy do czynienia z testamentem obejmującym także zapisy windykacyjne. Warto też wspomnieć o testamencie alograficznym, choć nie jest to już forma szczególnie popularna. Spadkodawca ma jednak prawo do obwieszczenia swojej woli w towarzystwie wójta, prezydenta miasta, starosty, marszałka województwa, sekretarza gminy lub powiatu, czy też kierownika urzędu stanu cywilnego pod warunkiem, że będzie miał dwóch świadków, którzy potwierdzą, że rzeczywiście doszło do takiego wydarzenia.

Zobacz